FANDOM


Tundra i tajga.jpg
Arktyczna tundra jest rozległym, bezdrzewnym obszarem otaczającym biegun północny i obejmującym 20% wszystkich lądów. Rozciąga się mniej więcej między 55° i 70°N. Jej południową granicę porastają lasy zwane tajgą. Jest ona największym, pojedynczym ziemskim biomem, obejmującym szerokim pasem północną Eurazję i Amerykę Północną.

Nazwa tundra pochodzi od fińskiego słowa tunturia, oznaczającego jałową ziemię, chociaż w rzeczywistości porasta ją ponad 1700 gatunków roślin, głównie mchów, porostów i krzewów, a zamieszkuje 48 gatunków ssaków lądowych. Drzewa nie mogą tam rosnąć, ponieważ ziemię pokrywa wieczna zmarzlina, sięgająca od 20 cm do 1 m głębokości. Zimą zamarza również warstwa wierzchnia, która latem, kiedy temperatura powietrza dochodzi do 16°C, rozmarza. Tworzą się wtedy rozległe mokradła i bagniska, na których rozmnażają się komary oraz liczne gatunki ptaków wędrownych. Obszary porośnięte tundrą w Ameryce Północnej i Rosji należą do najzimniejszych, a w Skandynawii do najcieplejszych, gdyż tam zimą średnia temperatura wynosi minus 8°C. Jednak szaleją tam porywiste wiatry, dlatego wydaje się, że jest zimniej. Ponieważ prędkość wiatru przekracza często 100 km/h, rośliny w tundrze są niskie. Chociaż latem słońce nigdy nie zachodzi i tereny te są nazywane krainą północnego słońca, okres wegetacji trwa jedynie 50-60 dni. Niemal przez całą zimę panują tu ciemności. Roczne średnie opady są bardzo niskie, wynoszą bowiem niecałe 25 cm. Okres wegetacji w tajdze jest znacznie dłuższy, liczy 130 dni. Występują tu dwie pory roku: krótkie, wilgotne i umiarkowanie ciepłe lato oraz długa, sucha i chłodna zima. Najczęstszym opadem jest śnieg a grubość jego pokrywy wynosi od 40 do 152 cm.

Tundra i tajga spełniają niezwykle ważną rolę na świecie, pochłaniają więcej dwutlenku węgla, niż go wydzielają. Dwutlenek węgla jest szkodliwym gazem, przyczyniającym się do globalnego ocieplenia. Latem rośliny w tundrze pobierają dwutlenek węgla, promienie słoneczne i wodę. Na innych obszarach Ziemi obumierające rośliny ulegają rozkładowi i uwalniają dwutlenek węgla. Rośliny w tundrze nie ulegają rozkładowi z powodu mrozu. Zalegają w wiecznej zmarzlinie, gdzie odkrywa się rośliny sprzed tysięcy lat. Jednak z powodu globalnego ocieplenia wieczna zmarzlina rozmarza w tempie 2-3 m rocznie. To sprawia, że resztki roślin uwalniają dwutlenek węgla w procesie rozkładu, co z kolei przyśpiesza tempo globalnego ocieplenia. Powstaje błędne koło. Tajga, która obejmuje jedną trzecią obszarów zalesionych na Ziemi, odgrywa ważną rolę w regulowaniu klimatu poprzez asymilowanie miliardów ton dwutlenku węgla i innych gazów cieplarnianych oraz gromadzenie węgla w roślinach, korzeniach i ziemi. Razem z lasami tropikalnymi stanowi płuca Ziemi.

Wpływ ludzi na tundrę i tajgę jest niemal wyłącznie negatywny i obejmuje górnictwo, wydobycie ropy naftowej oraz pozyskiwanie drewna. Miasta i drogi powstawały na pastwiskach i terenach rozrodczych takich zwierząt jak karibu, zaś rurociągi przecięły trasę ich migracji. Postęp techniczny spowodował zanieczyszczenie środowiska, na niektórych terenach wokół kopalni niklu w Rosji wymarły wszystkie rośliny. Lasy północne znikają w zastraszającym tempie, szczególnie na południowych skrajach tajgi. W samej Kanadzie rocznie wycina się drzewa na obszarze miliona hektarów. Pocieszające jest jedynie to, że na Syberii, na obszarze równym połowie Alaski wprowadzono zakaz wyrębu.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki